Begroting 2017

Binnen de gemeente is een groot vermogen geïnvesteerd in kapitaalgoederen als wegen, openbare verlichting, riolering, groen, en gebouwen. Het onderhoud van deze kapitaalgoederen is van cruciaal belang voor het functioneren van de gemeente op het terrein van vervoer, recreatie en huisvesting van de gemeentelijke diensten en instellingen. Het totale bestand aan kapitaalgoederen waarvoor de gemeente verantwoordelijk is, duiden we aan met de term 'areaal'. Het onderhoud baseren we op de door de raad gemaakte keuzes over het onderhouds- en kwaliteitsniveau.

Deze paragraaf gaat in op de staat van onderhoud en de onderhoudslasten. Per soort kapitaalgoed is beschreven:

  • Het beleidskader waarop het onderhoud van de kapitaalgoederen is gebaseerd;
  • Het door de raad vastgestelde kwaliteitsniveau van onderhoud;
  • De actuele staat van onderhoud;
  • De in de begroting opgenomen onderhoudsbudgetten.

Doelstelling:
Het beheren en onderhouden van de kapitaalgoederen volgens het vastgestelde beleidskader. Dit doen we binnen de beschikbare budgetten en op het kwaliteitsniveau dat de raad heeft vastgesteld.

Beleidskader
De gemeenteraad heeft op 16 maart 2009 het beheerbeleidsplan ‘Tilburg op weg’ voor wegverhardingen en civiele kunstwerken vastgesteld. In 2016/2017 wordt een nieuw beheer(beleids)plan Wegen vastgesteld. Bij het opstellen van het nieuwe beheer(beleids)plan worden de door de provincie gestelde minimum normen voor onderhoud betrokken. Verder wordt in dit plan ook aangehaakt bij de kwaliteitsdoelstellingen genoemd in de Omgevingsvisie 2040.

Vastgesteld kwaliteitsniveau
Bij de vaststelling van het beheerbeleidsplan ‘Tilburg op weg’ is gekozen voor de outputgerichte kwaliteitsdoelstellingen van het scenario ´Veilig voor de zwakkere weggebruiker´.
Bij de programmabegroting 2012 heeft de raad besloten tot een bezuiniging. Dit heeft in het beheerbeleidsplan geleid tot een terugschakeling naar een lager kwaliteitsniveau.
Verantwoord beheer bij een lagere kwaliteitsambitie vraagt om een aangepaste onderhoudsstrategie: minder groot onderhoud en meer klein onderhoud. Het comfort en het aanzien van de wegverharding wordt minder. De kans op aansprakelijkstelling kan mogelijk toenemen.

Actuele staat van onderhoud
In het najaar van 2015 is er een globale weginspectie uitgevoerd. Daaruit bleek dat 2% van de verharding een onvoldoende, 14% een matige en 84% een voldoende kwaliteit heeft. De kwaliteitsdoelstelling is toen behaald. De resultaten uit deze inspectie betrekken we bij het nieuw op te stellen beheer(beleids)plan.

Een belangrijk onderdeel hiervan, dat gezien de levensduur en de staat van onderhoud extra aandacht verdient, is het geluid reducerend asfalt. In de afgelopen jaren is het areaal aan geluid reducerend asfalt binnen de gemeente Tilburg sterk toegenomen. Op dit moment is ca. 385.000 m² aanwezig op het hoofdwegennet (de ringbanen, Burgemeester Letschertweg/Bechtweg etc.). De levensduur van een geluid reducerende asfaltdeklaag is aanzienlijk korter dan die van een standaard deklaag. Hierdoor moeten we frequenter groot onderhoud uitvoeren. Dit leidt tot hogere kosten die worden meegenomen in het nieuwe beheer(beleids)plan.

Overzicht onderhoudsbudgetten

(bedragen x € 1.000,-)

Jaarrekening
2015

Begroting
2016

Begroting
2017

Begroting
2018

Begroting
2019

Begroting
2020

Exploitatie

5.654

4.899

5.610

5.002

4.982

4.969

Investeringen

12.697

10.960

8.959

10.687

5.993

8.930

Beleidskader
De gemeenteraad heeft op 16 maart 2009 het beheerbeleidsplan ‘Tilburg op weg’ voor wegverhardingen en civiele kunstwerken vastgesteld. In 2016/2017 wordt een nieuw beheer(beleids)plan vastgesteld.

Vastgesteld kwaliteitsniveau
Op basis van het beheerbeleidsplan ‘Tilburg op weg’ heeft de raad een keuze gemaakt ten aanzien van de kwaliteitsambities voor civiele kunstwerken conform het scenario ‘veilig en duurzaam’. In dit scenario voldoen de civiele kunstwerken, voor zowel constructieve als toonbaarheidsaspecten, aan het niveau ‘basis’.

Actuele staat van onderhoud
In 2013 hebben we een groot deel van de civiele kunstwerken op het onderhoudspeil ‘basis’ gebracht en dit onderhoudsniveau wordt gecontinueerd.

In het beheerbeleidsplan ‘Tilburg op weg’ voor wegverhardingen en civiele kunstwerken is geen budget gereserveerd om de civiele kunstwerken te vervangen aan het einde van de levensduur. Als vervanging aan de orde is, brengen we via de reguliere budgetcyclus een voorstel tot vervanging in.

Overzicht onderhoudsbudgetten

(bedragen x € 1.000,-)

Jaarrekening
2015

Begroting
2016

Begroting
2017

Begroting
2018

Begroting
2019

Begroting
2020

Exploitatie

1.181

1.758

1.913

1.613

1.613

1.613

Beleidskader
Er is geen vastgesteld beleidskader voor wegmeubilair.

Vastgesteld kwaliteitsniveau
Voor bebording en belijning is geen kwaliteitsniveau vastgesteld. Het onderhoudsniveau voor belijning wordt op basisniveau gehouden. In verband met de verkeersveiligheid kan dit niveau niet omlaag. Voor bebording wordt het onderhoudsniveau ‘basis’ gehandhaafd.

Het onderhoud voor het overig wegmeubilair is grotendeels gebaseerd op correctief onderhoud, schade en molest. De huidige onderhoudsbudgetten zijn daarvoor voldoende.

Actuele staat van onderhoud
De afgelopen jaren is de belijning op het kwaliteitsniveau ‘basis’ gebracht en dit onderhoudsniveau wordt gecontinueerd.

Er is in 2013 gebiedsgewijs een inventarisatie uitgevoerd op basis van het kwaliteitsniveau ‘basis’ en de BABW (Besluit Administratieve Bepalingen Wegverkeer). Dit zijn voorschriften inzake de toepassing plaatsing en uitvoering van verkeersborden. Op basis van deze inventarisatie wordt een onderhouds- en vervangingsprogramma uitgevoerd en worden overbodige borden verwijderd. Dit wordt in 2016 afgerond.

Overzicht onderhoudsbudgetten

(bedragen x € 1.000,-)

Jaarrekening
2015

Begroting
2016

Begroting
2017

Begroting
2018

Begroting
2019

Begroting
2020

Exploitatie

999

878

884

884

884

884

Beleidskader/Vastgesteld kwaliteitsniveau

Er is op dit moment geen vastgesteld beheer- of beleidsplan openbare verlichting. Het doel is om een bijdrage te leveren aan de verkeers- en sociale veiligheid in de openbare ruimte, dit in combinatie met het comfort en de beleving van de openbare ruimte door de burgers.

Sinds 2000 - 2001 staat daarnaast in de openbare verlichting - zowel bij vervanging als bij nieuwe projecten - energie-efficiëntie en onderhoudsefficiëntie centraal. Daarmee wordt positief bijgedragen aan de gemeentelijke milieudoelstellingen (o.a. duurzaamheid). Sinds 2008 worden innovatieve ontwikkelingen toegepast zoals de inzet van LED als lichtbron.

Actuele staat van onderhoud
Er is op dit moment geen vastgesteld kwaliteitsniveau. Regelmatig vinden met name op basis van levensduur en het aantal meldingen inspecties plaats. Er wordt dan op diverse punten gecontroleerd. De belangrijkste daarvan zijn veiligheid, verlichtingsniveau en duurzaamheid.

Binnen de kaders van het gemeentelijk klimaatbeleid en duurzaam inkopen hebben we bestekmatig vastgelegd dat lichtmasten in Tilburg uitsluitend aantoonbaar Cradle to Cradle (C2C) worden geleverd en geplaatst. Dit betekent dat elke, bij renovatie vrijkomende oude aluminium lichtmast, voor recycling terug gaat naar de leverancier. Op deze manier wordt afval grondstof, als onderdeel van de circulaire economie.

Projecten worden uitgevoerd met nieuwe, innovatieve ontwikkelingen. Een voorbeeld hiervan is dynamische openbare verlichting. Hiermee zijn we in 2012 kleinschalig begonnen; nu wordt dit gemeentebreed uitgerold. Op deze manier kunnen we in de toekomst de verlichting dimmen op basis van de verkeersintensiteit, het weer en de tijd. Ook kunnen we in geval van een calamiteit de verlichting (door hulpdiensten) opschakelen. Naast de energiereductie door de toepassing van LED, reduceren we op deze wijze het energieverbruik nog verder en kunnen we het verlichtingsregime aanpassen aan de wensen van de burger. Daarnaast is deze data beschikbaar en kan het straks bijdragen aan een aantal smart city concepten.

Overzicht onderhoudsbudgetten

(bedragen x € 1.000,-)

Jaarrekening
2015

Begroting
2016

Begroting
2017

Begroting
2018

Begroting
2019

Begroting
2020

Exploitatie

3.914

2.460

2.529

2.493

2.501

2.501

Beleidskader
Bij de vaststelling van de Nota Verkeerslichten 2006 is als te hanteren kwaliteitsniveau ‘Voldoende’ vastgesteld. In 2010 heeft de raad het te hanteren kwaliteitsniveau bijgesteld naar ‘Sober’.

Vastgesteld kwaliteitsniveau
In 2010 heeft de raad het beoogde kwaliteitsniveau van de verkeersregelinstallaties bijgesteld van ‘Voldoende’ (= CROW-model: basiskwaliteit) naar ‘Sober’.
Dit betekent dat de renovatiefrequentie van verkeersregelinstallaties nu ligt op 18 in plaats van 15 jaar. Door deze versobering neemt de kans op storingen in de toekomst toe.

Actuele staat van onderhoud
Het kwaliteitsniveau van het areaal verkeersregelinstallaties is op dit moment naar CROW-model nog ‘voldoende’ (basiskwaliteit). Daarmee is nog sprake van een voorsprong op het beoogde kwaliteitsniveau ‘sober’.
Het percentage verkeersregelinstallaties dat is uitgerust met LED verlichtingsunits in de verkeerslichtarmaturen bedroeg eind 2012 80%. Eind 2014 was dit percentage toegenomen tot bijna 100%.

Dynamisch Verkeers Management
De omgeving van de Spoorzone voorzien we de komende jaren meteen van netwerkregelingen. Op dit moment worden de mogelijkheden voor netwerkregelingen op de Bredaseweg en de Noord West Tangent onderzocht.
Op de Bredaseweg draait er een pilot met DAS (Dynamische Aanduiding Snelheden). De resultaten van de pilot worden nog onderzocht. Verwacht wordt dat deze maatregelen positief bijdragen aan de milieudoelstellingen. Voor Dynamisch Verkeers Management hebben we specifieke projectbudgetten.

Kwaliteitsverbetering verkeersafwikkeling

Om kwaliteitsverbeteringen te kunnen doorvoeren zijn we door middel van de nieuwe beheercentrale steeds beter in staat om alle informatie en data te monitoren. Op deze manier kunnen evaluaties efficiënter worden benut.

Overzicht onderhoudsbudgetten

(bedragen x € 1.000,-)

Jaarrekening
2015

Begroting
2016

Begroting
2017

Begroting
2018

Begroting
2019

Begroting
2020

Exploitatie

804

809

809

809

825

851

Investeringen

734

918

1.105

871

554

1.205

Beleidskader
Het beheer en onderhoud van de riolering is beschreven in het vGRP (verbreed Gemeentelijk RioleringsPlan). Het vGRP is vanaf 2016 van kracht.

Vastgesteld kwaliteitsniveau
Alle te hanteren kwaliteitsniveaus binnen het watersysteem zijn in de vGRP vastgelegd in doelen. Zo ook het kwaliteitsniveau voor het bestaande rioolstelsel. Deze doelen zijn geconcretiseerd via functionele eisen, maatstaven en meetmethoden. Concreet houdt dit in dat we de riolering op onderstaande wijze toetsen.

De kwaliteit van de riolering wordt op basis van een landelijk kwalificatiesysteem in beeld gebracht. Een cijfer (1 tot 5) drukt de ernst van een ‘schadebeeld’ uit. Per ‘schadebeeld’ is in het vGRP bepaald bij welk cijfer (ingrijpmaatstaf) er ingegrepen moet worden. Als geconstateerde schadebeelden de ingrijpmaatstaf overschrijden, nemen we maatregelen. Via deze methoden toetsen we jaarlijks een deel van het rioolstelsel (± 4,5%).

Begin 2017 starten we met een nieuw contract waarin een groot gedeelte van het rioleringsbeheer (rioolreiniging, rioolinspectie, bepalen benodigde maatregelen en het uitvoeren van reparaties) is onder gebracht. Het groot onderhoud blijven we programmeren in het meerjaren programma openbare ruimte (MJP). Binnen het nieuwe contract krijgt de opdrachtnemer grote vrijheid om het rioleringsbeheer te optimaliseren. De insteek is dat dit zal leiden tot een gelijke of betere kwaliteit van het rioolstelsel tegen lagere kosten en minder meldingen.

Actuele staat van onderhoud
Op basis van levensduurberekeningen en resultaten vanuit inspecties zijn de benodigde vervangingsinvesteringen geprognosticeerd. Deze staan in de nieuwe vGRP (2016-2019).
Uit de jaarlijkse inspectie van ca. 45 km hoofdriolering wordt de daadwerkelijke onderhoudstoestand en kwaliteit bepaald. Riolering die niet aan het kwaliteitsniveau voldoet, wordt afhankelijk van de urgentie of in het meerjarenprogramma (MJP) geprogrammeerd (vervanging/renovatie) of direct opgenomen in een reparatieplan (reparatie).

In 2015 heeft er een herprogrammering plaatsgevonden over het programma 2015-2019. Hierin zijn een aantal projecten naar achteren geschoven om zo een realistisch en uitvoerbaar werkpakket te realiseren. Eind 2018 hebben we deze achterstand weggewerkt en is de staat van het onderhoud van de riolering op het vastgestelde kwaliteitsniveau.

Overzicht onderhoudsbudgetten

(bedragen x € 1.000,-)

Jaarrekening
2015

Begroting
2016

Begroting
2017

Begroting
2018

Begroting
2019

Begroting
2020

Exploitatie

2.087

2.279

2.052

2.213

2.065

2.065

Investeringen

11.272

22.611

18.635

10.584

10.432

8.570

Beleidskader
In 2015 is een nulmeting groen uitgevoerd. De uitkomsten hiervan zijn verwerkt in een nieuw groenbeheerbeleidsplan dat op 18 april 2016 door de raad is vastgesteld. Daarbij is een programma uitgewerkt om de geconstateerde achterstand in de nulmeting gedeeltelijk in te lopen. Hiervoor is € 2,8 mln. beschikbaar gesteld. Daarnaast is structureel een budget van € 1,0 mln. beschikbaar gesteld voor langcyclisch onderhoud.

Het beheer van het openbaar groen is te onderscheiden in een drietal onderhoudstypen, te weten:

  • dagelijks onderhoud;
  • kortcyclisch onderhoud;
  • langcyclisch onderhoud.

Vastgesteld kwaliteitsniveau
In het groenbeheerbeleidsplan wordt afhankelijk van het functiegebied het kwaliteitsniveau per locatie aangegeven. Deze kwaliteitsniveaus zijn vertaald in kwaliteitsbeelden die de gewenste onderhoudstoestand van het groen weergeven. Op dit moment wordt er voor het ambitieniveau van het openbaar groen uitgegaan van 3 onderhoudsniveaus:

  • Hoog (A-niveau);
  • Basis (B-niveau);
  • Laag (C-niveau);

Met de functiegebiedenkaart uit de omgevingsvisie 2040 zijn 9 functiegebieden vastgesteld. Met het raadsbesluit van 18 april 2016 is vastgesteld dat de functiegebieden 'centrumgebied', 'winkelgebied' en 'stedelijk groengebied' op niveau A onderhouden zullen worden. De overige gebieden zullen ongewijzigd op niveau C worden onderhouden.

Actuele staat van onderhoud
Dagelijks onderhoud
Het dagelijks onderhoud draagt bij aan de beleving van een schonere en veiligere stad. Het openbaar groen wordt onderhouden op het op 18 april 2016 vastgestelde kwaliteitsniveau en voldoet daarmee aan de kwaliteitsnorm.

Kortcyclisch onderhoud
Het kortcyclisch onderhoud verlengt de levensduur van de groenelementen en speelvoorzieningen. Met inspecties brengen we de veiligheid en onderhoudsbehoefte van bomen, groen en speelvoorzieningen in beeld. De uitkomsten toetsen we aan onze kwaliteitsnormen. Met betrekking tot het kortcyclisch onderhoud voldoet het areaal aan de zorgplicht.

Langcyclisch onderhoud

Met de vaststelling van het groenbeheerbeleidsplan is structureel budget beschikbaar voor het uitvoeren van langcyclisch onderhoud. Op basis van de nulmeting wordt hiervoor een programma uitgewerkt. Met dit programma anticiperen we op de functiegebieden zoals vastgesteld in de omgevingsvisie 2040. Om synergievoordeel te behalen wordt zorgvuldig afgestemd met het MJP. Tot slot zal bij het initiëren van groenprojecten structureel een beheerparagraaf worden opgenomen, om te zorgen voor een goede aansluiting tussen ontwerp en beheer (beheerbewust ontwerpen en ontwerpbewust beheren).

Overzicht onderhoudsbudgetten

(bedragen x € 1.000,-)

Jaarrekening
2015

Begroting
2016

Begroting
2017

Begroting
2018

Begroting
2019

Begroting
2020

Exploitatie

6.345

5.790

5.873

5.873

5.873

5.873

Investeringen

0

2.000

2.000

1.800

1.000

1.000

Beleidskader/Vastgesteld kwaliteitsniveau
Voor het onderhoud van sportaccommodaties en -terreinen is geen beleidskader vastgesteld.
Bij het onderhoud van sportaccommodaties onderscheiden we:

  • gebruikersonderhoud aan de accommodatie;
  • onderhoud dat een specifieke relatie met de activiteiten van de accommodatie heeft;
  • onderhoud van het aanwezige sport- en spelmateriaal;
  • onderhoud van de sportvelden.

Het eigenaarsonderhoud aan de accommodaties zelf (het gebouw) en bijbehorende budgetten zijn ondergebracht in de gebouwenexploitatie.

Actuele staat van onderhoud
Het onderhoud is goed, hoewel sommige zalen (met name gymnastiekzalen) aan modernisering toe zijn.

Ook ten aanzien van de veldsporten, de watersporten en overige sporten is de gebruiker tevreden.

Overzicht onderhoudsbudgetten

(bedragen x € 1.000,-)

Jaarrekening
2015

Begroting
2016

Begroting
2017

Begroting
2018

Begroting
2019

Begroting
2020

Exploitatie

629

721

681

681

681

681

Investeringen

2.036

2.350

1.950

1.200

2.100

700

Beleidskader
De gebouwenportefeuille omvat 168 gebouwen, waarvan 155 in gemeentelijk eigendom (peildatum 1 juni 2016). Vanuit de verantwoordelijkheid als eigenaar verzorgt de gemeente het technisch, administratief en juridisch beheer van de in eigendom zijnde gebouwen.
Op 16 september 2014 is door het college besloten de methodiek van Conditie Afhankelijk Onderhoud (NEN 2767) voor de permanente gemeentelijke gebouwen in de gebouwenexploitatie te hanteren. Hierbij is tevens het minimaal onderhoudsniveau vastgesteld op conditie 3 ‘redelijk’.

Het operationeel beleid betreffende het technisch beheer is vastgelegd in het document “Spelregels voor het beheer van gebouwen in de gebouwenexploitatie” van 19 maart 2015.

Vastgesteld kwaliteitsniveau
Het vastgestelde conditieniveau 3 ‘redelijk’ is als volgt gedefinieerd:

  • Het verouderingsproces over de gehele linie is duidelijk op gang gekomen.
  • Functionele gebreken in de vorm van duidelijke tochtoverlast kunnen zich incidenteel tot plaatselijk onder normale omstandigheden voordoen. Functionele gebreken die vochtoverlast, onbruikbaarheid e.d. veroorzaken, mogen niet voorkomen.
  • Plaatselijk kunnen zich ernstige gebreken aan materialen en/of constructies voordoen zonder dat deze resulteren in functionele gebreken. Tamelijk ernstige gebreken zoals een duidelijke verwering kan plaatselijk tot regelmatig voorkomen. In totaliteit kan het element een zeer duidelijke vuilaanslag vertonen.
  • Het werk is als matig te typeren door de toepassing van kwalitatief matige materialen en/of duidelijke onvolkomenheden in ontwerp, detaillering, uitvoering e.d. Goed uitgevoerde en duurzame reparaties kunnen regelmatig voorkomen. Ook kunnen plaatselijk reparaties worden aangetroffen die slecht zijn uitgevoerd en/of zijn uitgevoerd met minder geschikte middelen.

Actuele staat van onderhoud

De actuele staat van onderhoud voor de permanente gemeentelijke gebouwen in de gebouwenexploitatie is conform het uitgangspunt conditieniveau 3 ‘redelijk’. Er is geen sprake van achterstallig onderhoud.

Streven is per 2017 één langjarig maincontract af te sluiten voor onderhoud en inspecties van onze gebouwen, waarbij kennis en kunde van de markt optimaal zal worden benut.

Overzicht onderhoudsbudgetten

(bedragen x € 1.000,-)

Jaarrekening
2015

Begroting
2016

Begroting
2017

Begroting
2018

Begroting
2019

Begroting
2020

Exploitatie

3.488

3.232

3.530

3.630

4.653

3.765

Investeringen

3.666

3.834

1.437

3.117

5.932

4.364