Begroting 2017

Doelen

Doel: Afname werkloosheid
Door een duurzame economische ontwikkeling en groei werken we aan een goed functionerende arbeidsmarkt en participatiekansen voor iedere Tilburger.

Indicatoren:

Streefwaarde

2012

2013

2014

2015

Bestandsontwikkeling Participatiewet/IOAW

Max. kring-1 gemiddelde benchmark Divosa1

--

Index BUIG:
Kring: 112
Tilburg: 109

Index BUIG:
Kring: 104
Tilburg: 108,5

Daling werkloosheidspercentage (verandering t.o.v. voorgaand jaar)

+1,6%

+4,0%

+ 1,4%

+2,8%

Daling Jeugdwerkloosheids-percentage
(verandering t.o.v. voorgaand jaar)

+1,1%

+0,7%

-0,1%

+2,2%

Verzilveren loonwaarde

Bepalen o.b.v. resultaten nulmeting in 2015

43 loonwaardes vastgesteld tegen gemiddelde van 50%

1 Het kringgemiddelde betreft het gemiddelde BUIG volume van de aan de Divosa benchmark deelnemende gemeenten met grootteklasse 150.000-250.000 inwoners, afgezet tegen de stand op 1 januari 2014 (1 januari 2014 = 100). (BUIG staat voor Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen aan Gemeenten.)

Het aantal bijstandsgerechtigden in Tilburg vertoont sinds januari 2013 over het geheel genomen een stijgende lijn. Eind december 2015 waren er 345 bijstandsgerechtigden meer dan eind 2014. Met deze realisatiecijfers scoort Tilburg slechter dan het kringgemiddelde van gemeenten in grootteklasse 150.000-250.000 inwoners. Deze toenemende instroom in de bijstand is deels te verklaren door de verhoogde instroom in de WW en de daarop volgende doorstroom naar de bijstand.

Ook de voorgenomen daling van de (jeugd)werkloosheidcijfers hebben we in 2015 niet gerealiseerd. Dit past overigens binnen het landelijke beeld bij gemeenten, waarin het economische herstel zich nog niet direct vertaalt in een dalend aantal werkzoekenden (op jaarbasis). Sinds juni 2015 is in Tilburg ook sprake van een stijgende lijn in het aantal niet-werkende werkzoekenden (nww'ers). Het lijkt erop dat, mogelijk vanwege de betere economische vooruitzichten, steeds meer mensen zich weer laten inschrijven als werkzoekende. Dat heeft direct effect op de geregistreerde aantallen werkzoekenden.

Doel: Afname werkloosheid

Stand van zaken

Activiteiten 2017

De Stimuleringsagenda 2015-2018 is hét koersdocument van de gemeente Tilburg als het gaat om economie en arbeidsmarkt. Het in samenhang extra stimuleren van de sporen Modern Industrieel en Logistiek Cluster (MILC), Stedelijke Economie en Arbeidsmarktvernieuwing moet leiden tot meer bedrijvigheid, werkgelegenheid en passend werk voor zoveel mogelijk inwoners.

In de periode 2014-2015 is de werkgelegenheid in Noord-Brabant met 0,1% toegenomen. Ondanks een licht herstellende economie zien we dat de arbeidsreserve in Tilburg hiervan nog onvoldoende sterk profiteert. Het duurt altijd enige tijd voordat een positieve ontwikkeling in de economie ook effect heeft op de arbeidsmarkt. Werkgevers gebruiken namelijk eerst de bestaande arbeidscapaciteit (labour hoarding). Daarnaast zijn de economische vooruitzichten met behoorlijk veel onzekerheid omgeven, waardoor werkgevers huiverig zijn om nieuwe werknemers aan te nemen.

Blijvend toenemende internationalisering, technologisering en het daarmee samenhangende gebruik van de automatisering en informatietechnologie leiden in alle sectoren tot upgrading van de opleidingseisen en stijgende werkgelegenheid aan de bovenkant van de arbeidsmarkt. De verwachting is dat de stijging van de werkgelegenheid aan de bovenkant doorzet en dat dit vooral ten koste gaat van de werkgelegenheid in het middensegment (mbo-niveau 2/3). Op het lagere niveau zal juist een stabilisatie (of zelfs toename) optreden, waardoor een vaste vraag naar laag opgeleid personeel blijft bestaan. Deze stabilisatie geeft vertrouwen voor de toekomst, al zullen we nog steeds meer nieuwe banen moeten creëren aan de onderkant van de arbeidsmarkt gelet op het aantal werkzoekenden op laag en elementair geschoold niveau.

Bovengenoemde ontwikkelingen gaan zoals gezegd ten koste van functies in het middensegment, van oudsher de ‘backbone’ van organisaties: daar daalt de werkgelegenheid en staan de lonen onder druk.

Arbeidsmarktvernieuwing
De nieuwe werkwijze om met aanzienlijk minder geld mensen te re-integreren is 1½ jaar operationeel. Positieve punten zijn dat we meer mensen ondersteunen richting werk, meer mensen sociaal activeren en meer bedrijven betrekken bij de feitelijke re-integratie. Een gericht plan zet sinds medio 2016 in op een dynamisch formatiemodel zodat we alle uitkeringsgerechtigden de aandacht kunnen geven die ze verdienen Daarnaast doen we gerichte investeringen om samen met onze re-integratiepartners Diamant-groep (tevens een verbonden partij van de gemeente Tilburg) en Sagènn het ambitieuze target van 1000 plaatsingen op werk daadwerkelijk te halen in 2016 en de randvoorwaarden voor handhaving op orde te brengen. Tot slot is nu ook de aansluiting van Werk en Inkomen op de Toegang in de praktijk een feit.

De BUIG middelen om de uitkeringen te financieren lopen de komende jaren verder terug. Verschillende maatregelen zijn reeds getroffen om te komen tot een besparing op de uitkeringslasten en 150 extra uitstroom ten opzichte van de landelijke trend.

Op 31 december 2016 zullen werkgevers in onze arbeidsmarktregio 430 nieuwe baanafspraken gerealiseerd moeten hebben. Ondanks het feit dat medio 2016 310 plaatsingen van arbeidsbeperkten zijn gerealiseerd, blijft onze regio sterk achter bij de landelijke cijfers. We vermoeden dat dit niet zozeer te maken heeft met achterblijvende nieuwe plaatsingen, maar met uitstoot van arbeidsbeperkten die ten tijde van de nulmeting (1 januari 2013) nog als werknemer geregistreerd stonden. De stuurgroep Werkbedrijf heeft inmiddels een plan gelanceerd waarin alle betrokken partners (werkgevers, UWV, vakbonden en regiogemeenten) een aandeel nemen in de opgave om meer plaatsingen te realiseren en uitstoot van arbeidsbeperkten te voorkomen.

Langs vier programmalijnen/agenda's (Jeugdwerkloosheidsvrije zone, uitvoeringsprogramma Hoger Onderwijs, de Lokale Educatieve Agenda (LEA) en de stimuleringsagenda Arbeidsmarkt) werken we samen met onder andere bedrijven en onderwijspartners om de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt te verbeteren. Dat resulteert in een aantal initiatieven en projecten zoals de ontwikkeling van het Ontdekstation (techniek, speels leren en bedrijvigheid in één concept op locatie in de Spoorzone), het Ambachtshuis (win win-situaties creëren voor ambachtelijke ondernemers door de inschakeling van jongeren op de arbeidsmarkt), Jongerenpunten (sluitende aanpak voor alle jongeren in de regio) en future jobs (ontwikkeling van curricula voor beroepen van de toekomst).

De regionale samenwerking heeft met name onder de noemer van het regionaal Werkbedrijf en de Jeugdwerkloosheidsvrije zone verder vorm gekregen. Zo is de werkgeversdienstverlening weer een stuk professioneler en in samenhang ingericht en maakt de hele regio zich sterk voor een sluitende aanpak voor jongeren.

Arbeidsmarktvernieuwing
Ondernemersakkoord
Werkgevers hebben inmiddels zelf de lead in de aanpak Ondernemersakkoord. Dat betekent concreet dat ze tot medio 2018 het netwerk willen laten groeien naar 200 aangesloten bedrijven die tezamen 1000 plaatsingen van werkzoekenden met een afstand tot de arbeidsmarkt realiseren. Onder de vlag van het Ondernemersakkoord continueren we ook de succesvolle aanpak van het Stimuleringsfonds Arbeidsmarkt Midden Brabant. We blijven daarmee bedrijven uitdagen om op innovatieve wijze de re-integratie van werkzoekenden vorm te geven.

Reshoring
In 2016 is de Reshoring-tool gelanceerd. We hebben dit instrument bewust ontwikkeld om meer werkgelegenheid te creëren aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Maar we willen meer. In 2017 zetten we een integrale dienstverlening voor bedrijven neer die met offshoring dan wel reshoring bezig zijn. Die dienstverlening maakt het voor bedrijven niet alleen inzichtelijk of reshoring of offshoring efficiënt is, maar we bieden samen met andere publiek-private dienstverleners ook ondersteuning voor het hele proces. Zodoende hopen we het vertrouwen van bedrijven te winnen om meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te plaatsen.

BUIG
De acties om te komen tot een besparing van de uitkeringslasten zetten we voort. Deze acties moeten leiden tot een extra bestandsdaling van 250 ten opzichte van de landelijke trend.

Vertrouwensexperiment
In 2017 starten we met het Vertrouwensexperiment. Met dit experiment willen we in een aantal jaar onderzoeken of mensen met minder regels en meer handelingsvrijheid (geen sollicitatieplicht en het mogen bijverdienen naast de uitkering tot een nader te bepalen plafond) eerder en beter passend werk vinden. Ook willen we onderzoeken in hoeverre dit een bijdrage levert aan de zelfredzaamheid.

Stichting Arbeidsmarktinnovatie Midden Brabant
In 2017 biedt Stichting Arbeidsmarktinnovatie Midden Brabant als formele rechtsvorm een gezonde basis om nieuwe arbeidsmarktinstrumenten in Tilburg en de regio te ontwikkelen. De gemeente Tilburg, Midpoint Brabant en TiU/Reflect hebben met elkaar gesproken over hoe we de te ontwikkelen instrumenten effectiever en duurzamer kunnen inzetten. Inclusief het genereren van een ‘fair share’ voor de betrokkenen en het creëren van een ontwikkelbudget voor nieuwe toepassingen met een maatschappelijke doelstelling. Naar verwachting brengen we de Reshoring-tool en de Competence Card als eerste instrumenten onder in de stichting.

NOMA
Naar aanleiding van de evaluatie NOMA is een aanvalsplan NOMA opgesteld waarmee de werkwijze om mensen met een uitkering naar de arbeidsmarkt te leiden wordt versterkt. Bij de voorgestelde maatregelen moet gedacht worden aan het benadrukken van de focus op algemeen geaccepteerd werk en deeltijd werk in plaats van focus op regeltjes en processen. Daarnaast wordt er meer ingezet op informatie-gestuurd handhaven. Een vast contactpersoon is inmiddels weer ingevoerd. De komende periode wordt ook formatie aangepast. Dit in vervolg op het reeds genomen besluit over de invoering van het formatie calculatie model.

Asielmigranten
In 2017 implementeren we het nieuwe beleid rondom asielmigranten. Dit betekent dat we eerder dan nu het geval is de re-integratie van asielmigranten oppakken. Daarin sturen we meer op samenhang in het traject van de drie elementen scholing, werk en het behalen van het inburgeringsexamen. Een pilot die we samen met Vluchtelingenwerk, COA en het ministerie vorm geven brengt daarnaast in kaart hoe we dit intensievere proces van uitkeringsgerechtigde statushouders nog beter kunnen vervlechten met de dienstverlening binnen het COA voor niet-statushouders.

Mobiliteitscentrum
In 2016 is met behulp van landelijke sectorfondsmiddelen het Mobiliteitscentrum Midden Brabant gestart. Het centrum levert dienstverlening aan bedrijven en inwoners bij vraaguitval. Op deze manier ondersteunen we bedrijven met een aanpak om personeel tijdig bij een nieuwe werkgever, dan wel op nieuwe baan te plaatsen. Op deze manier bieden we tussen april 2016 en april 2018 in verschillende sectoren (onder andere Zorg en Logistiek) aan 800 mensen ondersteuning in het vinden van een nieuwe baan. Omdat we het Mobiliteitscentrum direct koppelen aan het Centrum Leren en Werken (voorheen: het LeerWerkLoket) bieden we bedrijven en burgers op dezelfde locatie ook antwoorden op scholingsvragen. Op termijn hopen we zo voor de hele regio kwalitatief goede en brede ondersteuning te bieden voor de arbeidsmarkt van werkenden.

Jeugdwerkloosheidsvrije zone
De Jeugdwerkloosheidsvrije zone staat in 2017 in het teken van uitvoering en zullen de eerste resultaten zichtbaar gaan worden. Twee regionaal opererende Jongerenpunten bieden een integrale, outreachende aanpak waarmee we in nauwe samenwerking met ketenpartners de verbinding herstellen met jongeren die niet werken, niet studeren, geen uitkering ontvangen en niet in beeld zijn bij instanties. Van de jongeren die op deze manier bij de Jongerenpunten in beeld zijn gekomen zal 40% binnen 4 maanden zijn geplaatst op een (duurzame) arbeidsplaats, een leerwerkplek of een (vervolg)opleiding. We spannen ons in om voor deze doelgroep meer flexibiliteit en maatwerk binnen het onderwijs te bewerkstelligen. En we verkennen opleidingsvarianten waarbij het leren in en vanuit de praktijk van een bedrijf centraal staat, met name voor oudere en kwetsbare jongeren. De verbinding met het onderwijs komt verder onder andere tot uiting door de ontwikkeling van de website studiekeuzepad.nl voor alle jongeren binnen alle opleidingen in de regio. De inhoudelijke coördinatie op de uitvoering van dit programma hebben we regionaal belegd bij Midpoint Brabant, tevens een verbonden partij van de gemeente Tilburg.

Werkbedrijf
De doelgroep arbeidsbeperkten is en blijft kwetsbaar en legitimeert ook in 2017 specifieke investeringen. Het is wel belangrijk dat we alle initiatieven duurzaam verbinden met de bestaande regionale infrastructuur (denk aan werkgeversdienstverlening en het regionaal programma arbeidsmarkt). In 2017 stuurt de stuurgroep Werkbedrijf daarom niet alleen op de uitvoering van de initiatieven, maar ook op meer beleidssamenhang in de regio voor arbeidsbeperkten.
Het kabinet heeft aangekondigd in de Participatiewet de verplichting op te gaan opnemen voor gemeenten om de voorziening Beschut Werken aan te bieden. Dit zal volgens planning per 1-1-2017 in gaan. In het voorstel is een aantal zaken opgenomen zoals de mogelijkheid voor de klant om op eigen initiatief een advies aan te vragen voor beschut werken bij het UWV, het bij verordening vastleggen van een minimum aantal in te vullen plekken per jaar en een korting van rijkswege op het budget indien het minimum aantal niet wordt behaald. Het Rijk stelt het minimum aantal plaatsen per jaar per gemeente vast. Dekking van loonkosten moet plaatsvinden uit het BUIG-budget, dekking voor begeleidingskosten vindt plaats uit P-budget. Er komen geen extra middelen van het Rijk. De impact voor Tilburg wordt de komende tijd in beeld gebracht.

Samenwerking regiogemeenten
Regiogemeenten komen meer en meer tot het besef dat de bezuinigingen door het Rijk op het re-integratiedomein betekenen dat er geen geld meer over is om de re-integratie vorm te geven. Omdat het Rijk naar verwachting de voorziening beschut verplicht gaat stellen (waarvoor we onze verbonden partij Diamant-groep overigens beschouwen als aangewezen uitvoerende partij, gezien hun huidige rol in en ervaring met de uitvoering WSW), betekent het zelfs dat sommige regiogemeenten moeten bijleggen om uit de rode cijfers te blijven. Deze financiële urgentie leidt meer en meer tot het besef dat het jarenlange pleidooi van Tilburg, om als regio meer en beter samen te werken, oplossingen kan bieden. Eind 2016 start een onderzoek naar de kansen en mogelijkheden om op beleidsmatig, financieel en uitvoerend niveau samen te werken in de regio. In 2017 verwachten we hier de eerste praktische uitwerking van terug te zien. Dit kan bijvoorbeeld in termen van voorbereidingen om sociale diensten te integreren, maar ook het samenvoegen van de verschillende lokale Participatiebudgetten.

Wat gaat het kosten

Wat weten we nog meer

Subsidies
(x € 1.000,-)

Werkelijk
2015

Raming
2016

Raming
2017

Arbeidsmarktbeleid

409

509

-

Innovatie

45

-

-

NOMA

92

-

-

Totaal

546

509

0

De nieuwe investeringen in deze Programmabegroting kunnen leiden tot nieuwe subsidietoekenningen. Deze zijn nog niet opgenomen in bovenstaande tabel.

Kengetallen

Werkelijk
2015

Raming
2016

Raming
2017

Meldingen aanvraag levensonderhoud Participatiewet (en IOAW)

4.285

4.450

4.100

Toekenpercentage

58% P-wet
78% IOAW

56% P-wet

60% P-wet
85% IOAW

Instroom in Participatiewet (incl. nieuwe instroom Wajong)

2.414

2.492

2.510

Uitstroom uit uitkering naar werk

732
(706 uitstroom Participatiewet en 26 IOAW)

850*

1.090

Uitstroom Overig

1.476
(1.414 uitstroom Participatiewet en 62 IOAW)

1.592

1.317

Extra uitstroom BUIG-maatregelen

-

150

250

Aantal klanten (P-wet, IOAW, IOAZ en BBZ)

7.521

7.084

7.689

* In de begroting 2016 zat een omissie in de raming voor het kengetal 'uitstroom uit uitkering naar werk'. De totale target voor 2016 was 1000, waarvan 150 als gevolg van de BUIG-maatregelen. De raming 2016 voor dit kengetal is dus niet 795, zoals in de begroting 2016 vermeld stond, maar 850.

Waarstaatjegemeente.nl

Indicatoren:

2012

2013

2014

2015

Aantal banen (per 1.000 inwoners van 15-64 jaar)

767,8

755,7

745,3

742,8

Netto arbeidsparticipatie

67,2%

65,8%

65,3%

66,1%

Werkloze jongeren

1,54%

-

-

-

Aantal personen met een bijstandsuitkering (per 10.000 inwoners)

-

-

-

545,5

Aantal lopende re-integratie-voorzieningen (per 10.000 inwoners van 15-64 jaar)

-

-

-

163,5